1

Անվտանգության կանոններ. ինչպես վարվել

Անվտանգության կանոնները երեխաներին սովորեցրեք աստիճանաբար։ Նրա մոտ չպետք է կասկած ծագի, թե արտաքին աշխարհը վատն է։ Երեխան պետք է լինի ուշադիր ու որոշ իրավիճակներում՝ զգույշ, իսկ մնացած ժամանակ վայելի կյանքի ամենասքանչելի ժամանակաշրջանը՝ մանկությունը։

1. Ո՞ւմ համար կարելի է բացել դուռը, եթե փոքրիկը տանը մենակ է։
Չի կարելի դուռը բացել օտար մարդկանց առջև։ Այդ մասին գիտեն բոլորը։ Համոզվեք, որ փոքրիկը ճիշտ է հասկացել այս կանոնը։ Շատ երեխաներ մտածում են, որ դռան հետևում գլխավոր վտանգը տղամարդիկ են։ Սակայն փոքրիկներին պետք է բացատրել, որ վտանգավոր կարող են լինել նաև բարի տատիկներն ու գեղեցիկ մորաքույրները, ինչպես նաև անմեղ թվացող երեխաները։

2. Օտարը վստահեցնում է, որ ծնողները ուղարկել են փոքրիկի հետևից։ Ինչպե՞ս վարվել։
Նման դեպքերում պետք է երեխայի հետ գաղտնաբառ որոշել։ Եթե անծանոթը գաղտնաբառը չգիտի, կամ ասում է, թե մոռացել է, ոչ մի դ եպքում չի կարելի նրան լսել ու հետը գնալ։ Նման պարագայում փոքրիկը պետք է մոտակա մեծահասակ անցորդների ուշադրությունը հրավիրի ու նրանց պատմի, որ անծանոթն ուզում է իրեն տանել։

3. Ինչպե՞ս վարվել, եթե անծանոթը բռնել ու բաց չի թողնում երեխային։
Ամենաճիշտ գործողությունը՝ կողքի մարդկանց ուշադրությունը հրավիրելն է։ Եթե անծանոթը անցորդիներին ասի, որ փոքրիկն իր երեխան է, փոքրիկը պետք է գոռա, որ չի ճանաչում այս մարդուն և նա փորձում է փախցնել իրեն։ Պետք է պայքարել ամեն ձև։ Նույնիսկ քար վերցնել և կոտրել մոտակա պատուհանը կամ ավտոմեքենան։ Դրանց վնասը փոխհատուցելն այնքան էլ թանկ չէ, ինչքան փոքրիկի կյանքը։

4. Անծանոթ մորաքրոջից կոնֆետ կարելի՞ է վերցնել։
Երբեք չի կարելի անծանոթ մարդկանցից սնունդ, խաղալիք կամ այլ իրեր վերցնել։ Սովորեցրեք փոքրիկին, որ նա երբեմն կարող է օգտվել հարևան տատիկի առատաձեռնությունից, երբ նա հյուրասիրում է բոլոր երեխաներին, բայց անծանոթ մարդկանցից չի կարելի որևէ բան վերցնել։

5. Ի՞նչ անել, եթե ծնողները տանը չեն ու ինչ-որ մեկը փորձում է բացել դուռը։
Պետք է զանգել ծնողներին, ապա զանգահարել փրկարար ծառայություն՝ 911 կամ բջջային հեռախոսից՝ 112։ Ճիշտ է, փրկարարների հետ խոսակցությունը կարող է երկար տևել, բայց այդ ընթացքում ծնողները կարող են զգուշացնել հարևաններին, որպեսզի նրանք օգնության հասնեն։

6. Անծանոթ մեծահասակը օգնություն է խնդրում։ Ինչպե՞ս վարվել։
Եթե փողոցում փոքրիկից անծանոթը օգնություն է խնդրում, երեխան պետք է մերժի։ Պետք է կտրուկ ու պարզ պատասխանել «ոչ», մոտակայքում փնտրի մեծահասակի և ուղղորդի օգնություն խնդրող մեծահասակի մոտ։ Եթե մարդուն իրոք օգնություն է պետք և տարածքում այլ մեծահասակներ կան, ապա նա երեխային չի դիմի։

7. Եթե փոքրիկը սպասում է վերելակին ու նրան են մոտեցել անծանոթներ, կարելի՞ է օգտվել վերելակից նրանց հետ։
Օտարների հետ վերելակ մտնել չի կարելի։ Սովորեցրեք Ձեր փոքրիկին մերժել, եթե նրան առաջարկեն մտնել վերելակ։ Երեխան կարող է ասել, որ սպասում է ծնողներին, որոնք ուր որ է կմոտենան։ Եվ հիշեցրեք նրան, որ վերելակ կարելի է մտնել միայն լավ ծանոթ մարդկանց հետ։

8. Եթե համացանցում ինչ-որ մեկը սպառնում է երեխային կամ ընտանիքին, ի՞նչ պետք է անել։
Պետք չէ ենթարկվել սադրանքներին ու վախենալ չարագործների սպառնալիքներից։ Եթե երեխան սպառնալիքներ է ստանում, նա պետք է անմիջապես տեղեկացնի ծնողներին կամ համապատասխան մասնագետներին։ Յուրաքանչյուր ծնող պետք է երեխայի հետ վստահելի հարաբերություններ ստեղծի, որպեսզի երեխան կարողանա անկեղծանալ ծնողի հետ։

9. Ինչպես վարվել, եթե փոքրիկը միայնակ հայտնվել է մեծ ամբոխի մեջ։
Սովորեցրեք երեխային պահպանել հանգստությունը, եթե հանկարծ հայտնվի ամբոխի մեջ։ Նա պետք է աստիճանաբար տեղաշարժվի դեպի ամբոխի եզր, բայց ոչ ամբոխի ընթացքին հակառակ ուղղությամբ։ Եթե երեխան ամբոխի մեջ է հայտնվել ծանոթ մեծահասակի հետ, պետք է խնդրի նրան՝ իրեն ուսերին նստեցնել։

10. Ի՞նչ անել, եթե փոքրիկը զգա, որ քեզ հետևում են։
Նման իրավիճակում ամենաճիշտ լուծումը որևէ մեծ խանութ (օրինակ սուպերմարկետ) կամ այլ մարդաշատ վայր մտնելն ու ծնողներին զանգահարելն է։

11. Ի՞նչ անել, եթե երեխան ամպրոպի ժամանակ փողոցում է։
Եթե փոքրիկը ամպրոպի ժամանակ գտնվում է փողոցում, նախևառաջ պետք է անվտանգ ծածկ գտնի։ Կարելի է մտնել մոտակա խանութը կամ շքամուտքը։ Եթե տարածքում նման թաքստոց չկա, պետք է թաքնվել այգու ցածր ծառերի ու թփերի տակ։ Չի կարելի գտնվել մետաղական կոնստրուկցիաների, ջրամբարների, բարձր ծառերի ու ավտոմեքենաների մոտ։ Հիշեք, որ ամպրոպից հետո ճայթող կայծակն ամենավտանգավորն է։

12. Ի՞նչ անել, եթե վարդակից ծուխ է դուրս գալիս, իսկ տանը մեծահասակ չկա։
Եթե հրդեհավտանգ իրավիճակ է ստեղծվել ու ծնողները տանը չեն, անմիջապես պետք է զանգահարել փրկարար ծառայություն՝ 911 կամ բջջային հեռախոսից՝ 112։ Քանի դեռ հրշեջ մեքենան չի մոտեցել, երեխան պետք է օգնության կանչի հարևաններին։ Հրդեհն ինքնուրույն հանգցնել չի կարելի։

13. Ի՞նչ անել, եթե տանը գազի հոտ է զգացվում։
Երեխան պետք է անմիջապես դուրս գա տնից, օգնության կանչի հարևաններին ու զանգահարի 104՝ գազի վթարային ծառայություն։

14. Կարելի՞ է վերցնել դեղատուփը, եթե ծնողները տանը չեն։
Պատմեք երեխային դեղանյութերի վտանգավորության մասին։ Նույնիսկ եթե երեխան վստահ է, որ նուրոֆենը գլխացավն անց է կացնում, առանց ծնողի չի կարելի վերցնել դեղատուփը։ Վատ զգալու դեպքում պետք է զանգել մայրիկին, հայրիկին կամ այլ մոտիկ հարազատի։




Դիդակտիկ քարտեր «Երկնքում, ցամաքում, ջրում»

Ձեզ ենք ներկայացնում «Երկնքում, ցամաքում, ջրում» դիդակտիկ քարտերով խաղը։ Խաղը բաղկացած է երեք մեծ և բազմաթիվ փոքր քարտերից։ Մեծ քարտերի վրա պատկերված են երկինքը, ցամաքն ու ջրային միջավայր։ Փոքր քարտերի վրա բազմազան պատկերներ են, որոնք բնակվում են երկնքում, ցամաքի վրա կամ ջրում։ Երեխային ցույց տվեք փոքր քարտերը և առաջարկեք, որպեսզի երեխան ցույց տա, թե ո՞ր միջավայրին է պատկանում տվյալ քարտը, ինչպե՞ս է դրսևորում իրեն այդ միջավայրում։ 

Փոքր քարտեր՝

ngg_shortcode_0_placeholderԱռաջարկում ենք նաև տվյալ քարտերի տպագրության համար նախատեսված տարբերակը՝ pdf տարբերակով։ 




Մինչև 3 տարեկան երեխաների անվտանգությունը

Մինչև 3 տարեկան երեխաների անվտանգության համար պատասխանատուն են նրա ծնողներն ու շրջապատի մեծահասակ մարդիկ։ Մոտ 3 տարեկանում փոքրիկի մոտ ի հայտ է գալիս «ես ինքս» վիճակը։ Նա սկսում է ինքնուրույն որոշումներ կայացնել, հետևաբար, մասամբ պատասխանատվություն վերցնել իր վրա։ Մեծանալու հետ միաժամանակ աստիճանաբար մեծանում է նաև պատասխանատվությունը։ Այս գործընթացը արգելակել պետք չէ, այլ անհրաժեշտ է փոքրիկին նախապատրաստել այդ ամենին։

Շատ լավ է, երբ փոքրիկը գիտակցում է «կարելի է» և «չի կարելի» արտահայտությունների իմաստը, սակայն այս արտահայտություններն իմաստ ունեն, երբ երեխայի կողքը մեծահասակ կա, ով վերահսկում է նրա գործողությունները։ Ընդ որում, շատ «չի կարելի»-ները հակառակ ազդեցությունն են ունենում և ավելի մեծ հետաքրքրություն առաջացնում արգելքի հանդեպ, չէ՞ որ, ինչպես հայտնի է, արգելված պտուղը քաղցր է։ Եվ, բացի այդ, երեխայի գործողության արագությունն ու մեծահասակի ռեակցիայի արագությունը միշտ չէ, որ համընկնում է. երեխան երբեմն ավելի արագ է գործում, քան մեծահասակը կհասցնի արձագանքել այդ գործողությանը։

Ինչպե՞ս վարվել այդ դեպքում։ Չէ՞ որ նոր բան սովորելու ծարավն ու մշտապես շրջապատի իրերը ուսումնասիրելու ցանկությունը երեխային մոռանալ են տալիս ինքնապաշտպանական բնազդը։ Ընդ որում, փոքրիկն իր և, առավել ևս, ուրիշների սխալների վրա չի սովորում։

Որոշ մանկավարժներ առաջարկում են կիրառել «շոկային» մեթոդիկա։ Օրինակ, որպեսզի երեխան չձգտի դեպի արդուկը, ապա թույլ տալ երեխային դիպչել տաք արդուկին (իհարկե, ոչ այնքան տակ, որպեսզի փոքրիկը այրվածք ստանա)։ Սակայն շատ երեխաների այս վարվելաոճը չի օգնում։ Նրանց չի կանգնեցնի նույնիսկ այն հանգամանքը, եթե այրեն իրենց ձեռքերը։

«Շոկային» եղանակը չի աշխատի նաև վարդակների դեպքում, քանի որ հնարավոր չէ թեթև հոսանքահարել երեխային։ Վարդակների դեպքում անհրաժեշտ է երեխային լավ բացատրել հոսանքահարվելու վտանգի մասին, ինչպես նաև վարդակների անցքերի մեջ մտցնել հատուկ պաշտպանիչ դետալներ։ Այդպիսի դետալներով անհրաժեշտ է վնասազերծել նաև այն վարդակները, որոնք, թվում է, թե անհասանելի են երեխաների համար։

Բացի այդ, անհրաժեշտ է միշտ վերահսկել երեխաներին։ Փոքրիկները պետք է ունենան իրենց անձնական տարածքը, որտեղ կկարողանան արտահայտել իրենց ինքնուրույնությունը։ Մեծահասակների առաջադրանքը այդ տարածքը հնարավորինս անվտանգ դարձնելն է։

Ի՞նչը կարող է վտանգ պարունակել։

1. Վարդակների մասին արդեն խոսվեց։ Բոլոր էլեկտրական սարքերը վտանգավոր են։ Դրանք պետք է երեխայի համար անհասանելի լինեն, կամ գոնե այնպիսի բարձրության վրա գտնվեն, որպեսզի մեծահասակը հասցնի խանգարել փոքրիկին այն վերցնել։

2. Տաք իրերը։ Տաք կարող է լինել ոչ միայն արդուկը, այլ նաև հայրիկի թեյը, որը դրված է սեղանի եզրին, կամ գազօջախին եփվող ապուրամանը։ Ընդհանրապես, խորհուրդ է տրվում ճաշ պատրաստելիս օգտագործել գազօջախի հետևի աչքը։

3. Սեղանի, աթոռների, կահույքի սուր անկյունները։ Դրանց համար գոյություն ունեն սիլիկոնե անկյունակներ։

4. Տոպրակները։ Երեխաները հակում ունեն ցանկացած բան գլխին հագցնել, այդ թվում նաև ցելոֆանե տոպրակները։ Կարիք չկա մեկնաբանելու, թե ինչ տխուր հետևանք կարող է ունենալ ցելոֆանե տոպրակը նման դեպքում։

5. Կոշիկի քուղերը, գոտիները, թելերը և այլն։ Այս ամենը երեխան փորձում է կրել իր վրա, հատկապես վզին անց կացնելով։

6. Քացախ, սպիրտային կամ այլ կասկածելի հեղուկներ։ Ամենայն հավանականությամբ, իզուր չի հորինվել գառնուկ դարձած տղայի հեքիաթը, ով գառնուկի կճղակի ջրափոսի ջուրն էր խմել։ Երեխաների համար տարբերություն չկա թե ինչ և որտեղից կխմեն։ Նրանց համար էականը՝ հեղուկը նման է ջրի կամ հյութի։

7. Կտրող և ծակող իրեր։ Մկրատները, դանակներն ու ծակող հարմարանքները անհրաժեշտ է հնարավորինս հեռու պահել։ Երբ կզգաք, որ երեխան արդեն պատրաստ է այդ առարկաներով աշխատել, աստիճանաբար ծանոթացրեք դրանց հետ։

8. Մանր առարկաները (կոճակներ, կոպեկներ, ուլունքներ և այլն)։ Երեխաները սովորություն ունեն ամեն ինչ տանել դեպի բերանը, քթի և ականջների մեջ մտցնել։

9. Բժշկական դեղերը (հաբեր, քսուքներ և այլն)։ Դրանք ևս երեխաները կտանեն բերանը։

10. Պատուհան։ Պատուհանները երեխաների մոտ մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում, չէ՞ որ դրանց հետևում ամբողջ աշխարհն է գտնվում։ Սարսափելի է անգամ մտածել, թե ինչ կպատահի երեխայի հետ, եթե նա բարձրանա լուսամուտագոտին և հանդիպի բաց պատուհանի։

11. Դռներ. Երեխաները սիրում են խաղալ դռների հետ՝ բացել ու փակել դրանք, մոռանալով, որ իրենց մատները գտնվում են դռան արանքում։ Դռների համար հատուկ ֆիքսատորներ գույություն ունեն։

Մնացած վտանգավոր իրերի մասին պետք է մտածեն ծնողները, ուսումնասիրելով իրենց շրջապատը։

Այսպիսով, մտահոգվելով ձեր երեխայի անվտանգության մասին, մի կողմից անհրաժեշտ է բավարարել նրա հետաքրքրասիրությունը շրջապատի նկատմամբ, բացատրելով թե ինչի համար են այս կամ այն իրերը, ինչպես են աշխատում և այլն, իսկ մյուս կողմից՝ առավելագույնս անվտանգ դարձնել երեխայի շրջապատը։ Ընդ որում, այս գործընթացները պետք է համատեղել։




Դաստիարակության 6 սխալ

060914Դաստիարակությունը պետք է խելամիտ լինի։ Եվ, այնուհանդերձ, ծնողները հաճախ ծայրահեղությունից ծայրահեղության են դիմում, արդյունքում թույլ տալով սխալներ, որոնք անդառնալի վնաս են հասցնում երեխայի հոգեբանության, երբեմն էլ ֆիզիկական առողջության վրա։

Սխալ 1. Ֆիզիկական բռնություն. «Ջարդդ կտամ»
Ֆիզիկական ուժի կիրառումը ոչ միայն կապտուկների ու այլ վնասվածքների պատճառ կարող է դառնալ, այլ նաև հոգեբանական լուրջ վնաս հասցնել երեխային. քեզ չեն սիրում, դու պետք չես, քո գոյությունը սխալմունք է։
Դաժանությունը դաժանություն է ծնում։ Մտածեք այս մասին, մինչ հաջորդ անգամ երեխայի վրա ձեռք բարձրացնելը։загруженное

Սխալ 2. Հուզական կապի խզում. «Հեռացիր, ինձ հանգիստ թող»
Ցավոք սրտի այս սխալը ներկայիս ընտանիքներում հանդիպող ծնող-երեխա հարաբերությունների ամենատարածված դեպքերից է։ Հաճախ, երբ երեխանծնողի հետ խաղալու ցանկություն է հայտնում, ստանում է պատասխան. «Գնա քո սենյակը, քո ժամանակը չունեմ»։
Նման վերաբերմունքի սովորելով, երեխան դադարում է ծնողների հետ շփման կարիք զգալ, դառնում է ինքնամփոփ, մտախոհ, կամ, հակառակը՝ ագրեսիվ։ Մերժված երեխաները շփում են փնտրում ընտանիքից դուրս և, հաճախ, այն գտնում են հասարակության կողմից դատապարտվող փոքր խմբերում։

Սխալ 3. Անհետևողական ղեկավարում. «Հայրիկն է քեզ թույլ տվել, իսկ ես արգելում եմ»։
91Սովորաբար, այս սխալը ծագում է խառը դաստիարակության դեպքում։ Դա առաջ է գալիս ծնողների մոտ միասնական կարծիքի բացակայության ժամանակ։ Նրանք հակասում են իրենց գործողություները և երեխայի համար բարդ է նրանց ցանկությունները բավարարելը։ Փոքրիկին ոչինչ չի մնում անելու, քան յուրաքանչյուր ծնողի ցանկությունն առանձին-առանձին կատարելը։

Սխալ 4. Անտարբերություն. «Ինչ ուզում ես՝ արա, ինձ համար միևնույնն է»։
Մեծահասակի կողմից չղեկավարվելը նպաստում է մանկավարժական բացթողումների զարգացման, որի արդյունքում երեխան կարող է վատ շրջապատ ընկնել։ Նման դեպքում երեխաները ոչ ոքի չեն հավատում և վստահում, սկսում են «ապրել իրենց համար»։

ostanovite-nasilie-nad-detmiՍխալ 5. Բռնակալություն. «Ասել եմ անհրաժեշտ է, ուրեմն անհրաժեշտ է»
Չափազանց խիստ դաստիարակության դեպքում, երբ առկա է մշտական մերժում և արգելք, երեխայի մոտ ի հայտ է բերում հուզական անհանգստություն։ Փոքրիկը չի հասկանում, թե ինչո՞ւ են իրեն միշտ մերժում, թե իր ո՞ր արարքն է սխալ։ Արդյունքում մեծանում է մի անձնավորություն, որը չի կարող օբյեկտիվ գնահատական տալ իրավիճակին։ Որպես կանոն, այդպիսի մարդիկ կյանքում չշփվող են, ղեկավարվող, խուսափում են պատասխանատու պաշտոններից ու հանձնարարություններից։

Սխալ 6. Գերխնամք. «Ես քեզ գդալից կերակրեմ, քիթիկդ սրբեմ…»
Իսկ հետագայում կգա ժամանակը «քո փոխարեն դասերը անեմ, քո փոխարեն հարսնացու ընտրեմ, աշխատանքի տեղավորեմ» և այլն։ Նման ուժեղ հոգածության ու դաստիարակության արդյունքում կձևավորվի մի անձնավորություն, որն ընդունակ չէ ինքնուրույն որոշումներ կայացնել։

Սերը «երես տալ» չէ

1298054625_325_naughtyԾնողների առաջին և հիմնական խնդիրը երեխայի մոտ այնպիսի հավատ ներշնչելն է, որ իրեն սիրում են և իր մասին հոգ են տանում։ Իհարկե, բոլոր ծնողներն էլ սիրում են իրենց զավակներին, բայց շատ քչերն են մտածում, թե ինչպես պետք է սիրել։ Սակայն պետք է այդ մասին մտածել, քանի որ այդ սերը երեխայի վրա բավականին մեծ ազդեցություն է թողնում։
Ռոսս Քեմփբելն առաջարկում է ծնողական սիրո արտահայտման հետևյալ ձևերը.
Տեսողական շփում. Բարեսիրտ, բաց և բնական հայացք երեխայի աչքերի մեջ։ Վաղ զարգացման փուլում տեսողական շփումը ծնողի սիրո փոխանցման միակ դրսևորումն է։ Պետք է շատ հաճախ նայել փոքրիկին սիրով լի հայացքով։
Ֆիզիկական շփում. քնքշություն, գրկախառնություն, երեխայի գլուխը շոյելը։ Կարևոր է, որ այսպիսի շփումը լինի բնական և անկեղծ, ցուցադրական ու չափազանցված չլինի։
Բևեռված ուշադրություն. երեխայի և նրա արարքների վրա լիովին կենտրոնացումը փոքրիկին թույլ է տալիս զգալ իր կարևորությունն ու արժեքը, որը շատ կարևոր է դրական ինքնագնահատականի ձևավորման համար։
Կարգապահություն. այս դեպքում որպես դաստիարակության մեթոդ ծառայում են ծնողների կարգուկանոն պահպանելու հմտությունները, այլ ոչ թե պատիժները։ Շատ կարևոր է, որ ծնողները հասկանան, որ կարգուկանոնը պետք է լինի ոչ թե ծնողների հարմարավետության միջոց, այլ երեխային կարգապահություն սովորեցնելու եղանակ։




Ինչպես վարվել աուտիզմով երեխաների հուզական պոռթկումների և հիստերիաների հետ

Աուտիզմով երեխաների մեծամասնությունն ագրեսիվ չեն, սակայն, հայտնվելով իրենց համար դժվարին իրավիճակում, պարզապես հիստերիայի մեջ են ընկնում: Ընդ որում՝ անում են միայն այն պարզ պատճառով, որ այլ կերպ չեն կարողանում դրսևորել դժգոհությունն իրենց համար տհաճ երևույթների հանդեպ: Երեխաները տարբեր կերպ են դրսևորում իրենց հուզական պոռթկումները (բացականչություններով, լացով, ականջները ձեռքերով փակելով, ինքն իրեն վնասելով կամ էլ ագրեսիվ վարքագիծ ցուցադրելով): Ընդ որում՝ այս երևույթը կարող է նկատվել ոչ միայն աուտիզմով երեխաների, այլ նաև մյուսների մոտ: Ուստի կարևոր է, որպեսզի ծնողը կարողանա հմտորեն շտկել ստեղծված իրավիճակը և ինչքան շուտ, այնքան ավելի լավ և՛ երեխայի, և՛ ծնողների համար: Ստորև կներկայացվեն մի քանի մեթոդներ, որոնց շնորհիվ դուք կկարողանաք ոչ միայն նվազեցնել նման երևույթների դրսևորման քանակը, այլ նաև՝ սովորեցնել երեխային ինքնակառավարման հմտություններ:

Առաջին հերթին փորձեք հասկանալ տվյալ վարքագծի դրսևորման պատճառները:
Հուզական պոռթկումները սկսվում են միայն այն ժամանակ, երբ երեխան այլևս չի կարողանում տանել այն սթրեսային իրավիճակը, որը երկար ժամանակ է, ինչ նրան ճնշում է: Հիշեք, որ նրանք հիստերիայի մեջ չեն ընկնում այն պատճառով, որ դա նրանց դուր է գալիս, այլ այն, որ ինչ-որ բան սթրեսի առաջացման պատճառ է հանդիսացել:
Սթրեսի համար հնարավոր պատճառներն են.
Բարկություն՝ սեփական ցանկությունների բացատրման անկարողության հետևանքով: Ինքներդ պատկերացրեք, թե որքան տհաճ է, երբ երեխան ինչ-որ բան պետք է բացատրի, իսկ նա չի կարողանում արտահայտվել բառերով կամ հասկանալի նախադասություններով: Այն առաջացնում է հուսահատության զգացում և կարող է նյարդայնացնել երեխային:

Զգայական գերծանրաբեռնում:
Աուտիզմով երեխաները կարող են նյարդայնանալ սենյակում չափից ավել խթանիչների, գրգիռների առկայությունից: Ուժեղ լույսը կամ բարձր ձայնը ստեղծում են անհարմարություն և բարկացնում նրանց: Այն կարող է անգամ առաջացնել նյարդային պոռթկումներ (որը նման է հիստերիայի, ընդ որում երեխան չի կարողանում ինքակառավարվել) կամ մեկուսացում (այս դեպքում երեխան
դադարում է արձագանքել շուրջը կատարվող երևույթներին):
Ոչինչ չանելու ցանկություն: Երբ երեխային ստիպում են կատարել իր համար անցանկալին, նա կարող է հունից դուրս գալ:
Վերջին միջոցը: Եթե երեխան չի հավատում, որ իր ցանկությանը կարող է հասնել խոսքի կամ հաղորդակցման այլընտրանքային միջոցներով, ապա նա կարող է դրսևորել բացասական վարքագիծ, հուսալով, որ դա հասկացված լինելու միակ միջոցն է:

Երեխայի համար տանը հարմարավետ միջավայր ստեղծեք
Քանի որ հուզական պոռթկումները տեղի են ունենում սթրեսի արդյունքում, ապա տանը ստեղծված հարմարավետ միջավայրը կնվազեցնի դրանց առաջացման հավանականությունը:
• Երեխայի մոտ ստաբիլության զգացողության համար, հետևեք նախօրոք կազմված օրակարգին: Եթե այն մատուցվի նկարների միջոցով, երեխայի համար ավելի հեշտ կլինի ընկալել այն:
• Եթե օրակարգում փոփոխություններ պետք է լինեն, ապա նախօրոք նախապատրաստեք դրան: Բացատրեք, թե ինչու՞ տեղի ունեցան այդ փոփոխությունները: Այդպես երեխան կիմանա, թե ինչ է սպասվում իրեն և կընդունի տեղի ունեցող փոփոխությունները:
• Հնարավորության դեպքում խոսափեք սթրեսային իրավիճակներից:

Սովորեցրեք ինքնուրույն հաղթահարել սթրեսային իրավիճակները
Աուտիզմով երեխաները հաճախ չեն իմանում, թե ինչպես վարվեն իրենց հույզերի հետ: Նրանք ձեր օգնության կարիքն ունեն: Միասին մշակեք սթրեսային իրավիճակների հաղթահարման տարբերակներ: Երեխային սովորեցրեք, թե ինչպես նա կարող է զգուշացնել այն ամենի մասին, որը նրան անհանգստացնում է: Սովորեցրեք՝ ինքնուրույն հաղթահարել սեփական պոռթկումները՝ խորը շունչ քաշելու վարժությունների, հաշվելու, ժամանակավոր տվյալ վայրից հեռանալու միջոցով: Հարմար միաջավայր ստեղծեք երեխայի համար, որտեղ չեն լինի լրացուցիչ զգայական գրգիռներ (հոտ, լուսավորում, ձայներ և այլն) որտեղ երեխան կկարողանա հանգստանալ:

Անտեսեք հիստերիան

Սա ավելի արդյունավետ մեթոդ է, քան երեխային սպառնալը կամ բարկանալը: Դա կսովորեցնի
երեխային, որ նման պահելաձևի միջոցով ուշադրություն չի կարողանա գրավել: Կարևոր է, որ նա հասկանա հետևյալ գաղափարը. «Ես չեմ հասկանում, թե ինչը քեզ դուր չի գալիս, երբ դու բղավում ես: Երբ հանգստանաս և կարգին բացատրես, թե ինչ է պատահել, ես հաճույքով կլսեմ և կօգնեմ քեզ»:

Եղեք հանգիստ և համբերատար

Երբեք մի սպառնացեք երեխային և մի բարձրացրեք ձեր ձայնը: Ցուցադրեք այն պահելաձևը, վարքը, որը ինքներդ կցանկանայիք տեսնել երեխայի մոտ: Երեխան միշտ կրկնօրինակում է վարքային մոդելները:

Առաջարկեք ձեր օգնությունը

Ցույց տվեք երեխային, որ հուսահատությունը կամ զգայական գերծանրաբեռնվածությունը ստիպված չի լինելու միայնակ հաղթահարել: Եթե երեխան բարկանում է անկողինը հավաքելու համար, ապա նրան առաջարկեք այդ ամենը միասին անել: Իսկ այն դեպքում, երբ երեխան հրաժարվում է անկողինը հավաքել, մանր մոտորիկայի թույլ զարգացվածության պատճառով, ապա մի ստիպեք նրան:

Խրախուսեք երեխային

Արդյունավետ կլինի, որ երեխային խրախուսեք այն բանի համար, որ նա կատարել է առաջադրանքը կամ հաղթահարել է նյարդայնացնող իրավիճակը: Օրինակ, ձեր երեխան վախենում է գնալ բժշկի մոտ, սակայն սիրում է հավաքել մեքենաների մոդելներ: Ասացեք երեխային, որ բժշկի մոտ գնալուց հետո միասին մեքենաներ կհավաքեք: Սրա շնորհիվ երեխան կարող է հաղթահարել տհաճ իրավիճակը:

 

Պատրաստեց՝ Նարին Մուրադյանը
(«TMM-Սովորեցրու ինձ ավելին- ուսուցման
և զարգացման կենտրոն»-ի էրգոթերապիստ)




Փոքրիկը փողոցում

Խորհուրդներ ծնողներին

1. Շքամուտքից դուրս գալիս
Եթե տան շքամուտքի մոտ հնարավոր է ավտոմեքենաների yertevekutyun3երթևեկություն, անմիջապես երեխայի ուշադրությունը դրա վրա հրավիրեք և միասին նայեք, արդյո՞ք մեքենա չկա։
Եթե շքամուտքի մոտ ավտոմեքենա կա կանգնած կամ ծառ է աճում, որը ծածկում է տեսադաշտը, մի պահ կանգ առեք և դիտեք, թե արդյո՞ք դրանց հետևում շարժվող ավտոմեքենա չի երևում։

2. Տեղաշարժը մայթերով
Պարբերաբար երեխայի ուշադրությունը հրավիրեք հեռվում երևացող և երթևեկող ավտոմեքենաների վրա, հատկապես նրանց, որոնք շատ արագ են շարժվում։
Կանգ առեք կանգնած բեռնատարի կամ մարդատար ավտոմեքենայի մոտ և երեխային ցույց տվեք, որ կանգնած ավտոմեքենաները ծածկում են տեսադաշտը դեպի փողոց։ (Նման դեպքում միգուցե թվա, թե վտանգ չկա, իսկ այդ ժամանակ սլացող մեկ այլ ավտոմեքենա հանկարծ կհայտնվի)։ Հատկապես օգտակար է երեխային ցույց տալ կանգնած ավտոմեքենայի հետևից հայտնվող սլացող ավտոմեքենան։ Կայանած ավտոմեքենայի դիմացի հատվածից չի երևա նույն ուղղությամբ շարժվող ավտոմեքենան, իսկ հետևի հատվածից չի երևա հանդիպակաց կողմից եկող ավտոմեքենան։
Զբոսանքների ժամանակ շատ օգտակար են նմանատիպ դիտարկումները կատարել փողոցը ծածկող տարբեր առարկաների մոտից (օրինակ yertevekutyunթփեր, ծառեր, ցանկապատեր և այլն)։ Նման դիտարկումների արդյունքում երեխաների մոտ փողոցում անվտանգությունը պահպանելունն ուղղված մի կարևոր ռեֆլեքս՝ թաքնված վտանգի կանխատեսում։

3. Ինչպես անցնել փողոցը (երբ լուսակիր չկա)
Խաչմերուկների վրա երեխաներին սովորեցրեք ուշադրություն դարձնել այն ավտոմեքենաներին, որոնք պատրաստվում են թեքվել աջ կամ ձախ։ Որպես կանոն, աջ թեքվող մեքենան զբաղեցնում է աջ եզրային գոտին և նրա վրա միացված է լինում թարթիչը։ Չի կարելի կանգնել թեքվող ավտոմեքենային շատ մոտ. այն կարող է «բռնել» անցորդին, խփել կամ էլ հետևի անիվներով անցնել նրա վրայով։
Դիտարկելով մոտեցող խոշոր ավտոմեքենաները (ավտոբուս, բեռնատար), երեխայի ուշադրությունը հրավիրեք այն բանի վրա, որ այդ ավտոմեքենայի հետևում կարող է «թաքնված լինել» մեկ այլ ավտոմեքենա, որը, հնարավոր է, որ ավելի արագ է ընթանում։ Այդ պատճառով, ցանկալի է սպասել, որ մեծ մեքենան անցնի, նոր շարունակել ճանապարհը։
Քննադատեք այն անցորդներին, ովքեր չեն սպասում լուսացույցի իրենց հերթին և կանաչ լույսի տակ հատում են ճանապարհը։
Եթե հանդիպակաց մայթի կանգառում կանգնած է (կամ մոտենում է) ձեզ անհրաժեշտ տրանսպորտային միջոցը, վազելով մի՛ հատեք փողոցը։ Ավելի լավ է բաց թողնել այն և սպասել հաջորդին։
yertevekutyun2Բացատրեք երեխային, թե ինչքան վտանգավոր է վազել-հատելով փողոցը շտապել ավտոբուսի մոտ և միմիայն նրա վրա նայել (այդ դեպքում շատ հեշտությամբ կարող եք չնկատել փողոցով ընթացող ավտոմեքենան)։ Բացատրեք, որ փողոցը պետք է անցնել միայն հետիոտների համար նախատեսված անցումներով։

4. Շեղող իրավիճակներ
Նման իրավիճակներ կարող են ստեղծվել, երբ փողոցի մյուս մայթում հայտնվում է որևէ մեկը կամ ինչ-որ բան, որը շեղում է երեխայի ուշադրությունը՝ տունը, ընկերները, տատիկը, հայրը, մայրը, քույրը, անհրաժեշտ ավտոբուսը։
Անհրաժեշտ է նման իրավիճակները օգտագործել՝ երեխային հիշեցնելու համար այն վտանգի մասին, որը կարող է առաջանալ նման իրավիճակում, երբ այդ պահին չեն նկատում մոտեցող ավտոմեքենան։ Պետք է բացատրել, որ անհրաժեշտ է շատ ուշադիր նայել փողոցը։

5. Ավտոբուս նստելիսBus-clipart-transportation-department
Բացատրեք երեխային, որ երբ մոտենում է ավտոբուսը, անհրաժեշտ է կանգնել մայթի եզրից որոշակի հեռավորության վրան (ավտոբուսը կարող է հարվածել)։ Ավտոբուսի դռանը պետք է մոտենալ, երբ տրանսպորտն արդեն կանգնել է։

6. Երևթեկությունը ավտոբուսում
Երեխային սովորեցրեք անհրաժեշտության դեպքում բռնվել բազրիքից և դրանով խուսափել անկանխատեսելի իրավիճակներից՝ կտրուկ
արգելակման դեպքում հավասարակշռությունը կորցնելուց և մոտակա իրին հարվածելուց։
Բացատրեք երեխային, որ ավտոբուսից իջնելուն պետք է նախապես պատրաստվել։




Խաղեր անձրևային եղանակին

Երբ դրսում մռայլ է ու անձրև, իսկ երեխան ձանձրանում է տանը, ապա կարելի է հետաքրքիր ու օգտակար կազմակերպել երեխայի ժամանցը տան պայմաններում։

«Բասկետբոլ տանը»
бум1-350x170Հասկանալի է, որ տանը, օրինակ, բասկետբոլ խաղալիս պատուհաններն ու նուրբ իրերը կոտրվելու վտանգի են ենթարկվում։ Սակայն, բասկետբոլ կարելի է խաղալ պենոպլաստե գնդակով, կամ ճմրթած ու գունդ սարքած թղթերով։ Որպես բասկետբոլի զամբյուղ կարելի է օգտագործել ցանկացած արկղ կամ զաբյուղ։ Զամբյուղը տեղադրում ենք որևէ դարակի կամ հատակի վրա և երեխաներին առաջարկում տարբեր հեռավորություններից «գնդակը» նետել զամբյուղի մեջ։

 

«Վարժեցնում ենք ընտանի կենդանիներ»
Եթե տանն ունեք ընտանի կենդանիներ, ապա կարելի է նրանց նոր հնարքներ սովորեցնել։ Այս զբաղմունքը ոչ միայն հետաքրքիր կդարձնի անձրևոտ օրը, այլ նաև երեխայի մոտ կզարգացնի պատասխանատվության զգացումը։

«Խաղում ենք փուչիկներով»vozdushnie_shari_deti
Կարելի է փուչիկներ փչել և խաղալ վոլեյբոլ կամ թղթից հովհարներ պատրաստելով, խաղալ սեղանի թենիս։

«Գանձեր որոնելիս»
Այս խաղը պետք է նախապատրաստել։ Երեխաները այն հաճույքով կխաղան թե անձրևային, թե պայծառ օրերին։ Անհրաժեշտ է պատրաստել նվերը և նախօրոք հուշումներ տեղադրել ամբողջ տանը։ Հուշումները պետք է լինեն այնպիսին, որ հետաքրքիր լինի դրանք գուշակելը։ Փոքրիկների համար ցանկալի է որպես հուշում օգտագործել նկարները, իսկ համեմատաբար մեծերի համար՝ ռեբուսներ ու հանելուկներ։ Երբ հուշումները պատրաստ լինեն, իսկ նվերը՝ պահված, երեխաները պետք է հուշումների օգնությամբ գտնեն այն։

 

«Նկարչություն պատի վրա»
ideapaintՊատի վրա ամրացնում ենք մեծ թղթի կտոր։ Փորձում ենք վրան նկարել մատիտներով, վրձիներով, ներկերով լի բալոններով։ Այս զբաղմունքը ոչ միայն հետաքրքիր ժամանց կապահովի, այլ նաև կզարգացնի երեխայի երևակայությունը։

 

Տեսադասեր»
Մռայլ եղանակին բավականին հետաքրքիր և ուրախ զբաղմունք է որևէ տեսադասի հետևելը, օրինակ՝ լատինամերիկյան պարերի տեսադասին։ Պարզապես անհրաժեշտ է միացնել տեսադասը, հետևել մարզիչին և կրկնել շարժումները։

 

«Ի՞նչ է կորել»
Սեղանի վրա տեղադրեք մի քանի իր։ Երեխային խնդրեք սենյակից դուրս գա և պահեք իրերից մեկը։ Երեխան պետք է գուշակի, թե որ իրն է կորել և փորձի գտնել այն։ Կարող եք նրան հուշել «տաք է», «սառն է» հուշումներով։

 

«Եկեք թրջվենք»1
Իսկ ինչո՞ւ անձրևին մնալ տանը։ Կարելի է հագնել ռեզինե կոշիկներ, տաք գուլպաներ և հագուստ, անձրևային թիկնոցներ ու վերցնելով անձրևանոցները զբոսնել անձրևի տակ, երգեր երգել, թռչկոտել ջրափոսերում։




Ինչպես ընտրել ճիշտ հեծանիվ երեխայի համար

IMG_7913Անհնար է երջանիկ մանկությունը պատկերացնել առանց հեծանվի՝ ֆիզիկական ակտիվությունն ու երեխայի երջանկությունն ապահովող հրաշք սարքի։ Հեծանիվը էներգիան պարպելու, վարելուց հաճույք ստանալու, հասակակիցների հետ ծանոթանալու և նորանոր վայրեր հայտնաբերելու միջոց է։ Կարելի է ասել, երեխայի համար հեծանիվը ճոխություն չէ, այլ անհրաժեշտություն։

Ի՞նչ հեծանիվ գնել երեխայի համար

Հեծանիվ գնելու կարևորագույն պայմանը՝ հեծանիվի չափը պետք է համապատասխանի երեխային։ Չի կարելի գնել փոքր-ինչ մեծ հեծանիվ, ենթադրելով. «որոշ ժամանակ անց հեծանիվը իսկը երեխայի չափերին կհամապատասխանի»։ 

Ինչի՞ն է պետք ուշադրություն դարձնել հեծանիվ գնելիս

hetsaniv1Հեծանիվ գնելիս ցանկալի է այն սեփական աչքով տեսնել, շոշափել, այլ ոչ թե պատվիրել օնլայն։ Դա հնարավորություն կտա համոզվել, որ չափը երեխային համապատասխան է։ Հեծանիվ գնելիս Ձեզ հետ տարեք երեխային։ Ուղիղ հատակի վրա երեխային կանգնեցրեք հեծանվի վրա, ինչպես ցույց է տրված նկարում (երեխան պետք է կանգնած լինի գետնին, իսկ հեծանիվը գտնվի նրա ոտքերի արանքում)։ Աչքաչափով ուշադրություն դարձրեք, թե ինչքա՞ն ազատ տարածություն է մնում հեծանվի շրջանակի և երեխայի ոտքերի միացման հատվածի միջև։ Եթե այդ հեռավորություն 5-10սմ-ից ավել չէ, ապա ամեն ինչ կարգին է։ Նույնիսկ կտրուկ արգելակման և հեծանվից դուրս թռչելու դեպքում երեխան չի հարվածի հեծանվի իրանին։ Եթե այդ հեռավորությունը մեծ է, ապա ցանկալի է ավելի մեծ մոդել փնտրել։
Սա հեծանիվ ընտրելու միակ ցուցանիշը չէ։ Երբ երեխան նստի հեծանիվին, նրա ոտքերը հանգիստ պետք է հասնեն ոտնակներին, ընդ որում, ցածր ոտնակի վրա գտնվող ոտքը պետք է ամբողջությամբ բացված լինի։ Եթե թվում է, թե հեծանիվը չափսերով հարմար է, սակայն ոտքի նման դիրք չի ստացվում, պետք է նստարանը կարգավորել։ Նստարանը բարձրացնելով կամ իջեցելով այն պետք է հարմարեցնել երեխայի հասակին, դրանով հեծանիվ վարելը դարձնելով ավելի անվտանգ ու հարմար։
Ծնողը չպետք է մոռանա նաև երեխայի ծնկների ազատ շարժի ու մեջքի ճիշտ դիրքի մասին։ Դրանք ապահովվում է ղեկի hetsaniv2բարձրության կարգավորման միջոցով։ Պետք է ղեկը բերել այնպիսի դիրքի, որը կհամապատասխանի երեխայի հասակին ու կապահովի մեջքի ճիշտ թեքվածությունը։
Հարկ է նաև ուշադրություն դարձնել հեծանվի քաշին, եթե երեխան ինքնուրույն պիտի բարձրացնի և տեղափոխի հեծանիվը (օրինակ աստիճանների վրա)։ Հաճախ քաշը կախված է հեծանվի նյութից։ Պողպատյա դետալները ամուր են ու բարձրորակ, բայց շատ ծանր են։ Ալյումինե դետալները անհամեմատ թեթև են։
Մանկական հեծանիվների համար հատկապես կարևոր է անվտանգությունը։ Անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել շղթայի տեղադրման ձևին։ Եթե այն hetsaniv3թաքցված է մետաղական ծածկոցի տակ, ապա նշանակում է, որ շղթան հեծանիվ վարելու ընթացքում չի բռնի երեխայի տաբատը, որը վթարի պատճառ կարող է դառնալ։
Նախադպրոցական և ցածր դասարանների աշակերտների համար ցանկալի է արգելակները ոտնակների վրա տեղադրված լինեն, այսինքն ոտնակները հետ պտտելիս գործեն արգելակները։ Ձեռքի արգելակները երեխաներին խորհուրդ չի տրվում, քանի որ մանկական ձեռքերը չեն կարող համապատասխան ուժով արագ սեղմել արգելակները։ Բացի այդ երեխան կարող է իրեն կորցնել ու ժամանակին չարգելակել հեծանիվը։
Ղեկի բարձրությունն ու նրա շրջման առավելագույն անկյունը ևս շատ կարևոր են երեխայի անվտանգության համար։ Փոքրիկների համար պետք չէ նաև արագության փոխանցման համակարգը։ Փոքրիկ հեծանվորդների համար շատ բարդ կլինի միաժամանակ պահպանել հավասարակշռությունը, հետևել ճանապարհին ու փոփոխել արագությունը։

Անվտանգության կանոններ փոքրիկ հեծանվորդների և նրանց ծնողների համար

Նախևառաջ երեխային զինեք հեծանիվ վարելու համար անհրաժեշտ բոլոր անհրաժեշտ պարագաներով՝ մանկական սաղավարտով, ծնողների ցանկությամբ՝ նաև ձեռնոցներով։
Եթե ուզում եք հեռացնել հեծանվի օգնող անիվները, ապա դրանք պարզապես քանդեք, ոչ թե վերև բարձրացրեք։
Հեծանվավարժանքը պետք է սկսել բակում կամ այլ հանգիստ վայրում, որտեղ անվտանգությունն ապահովված է։ Երեխային հեծանիվ վարել կարելի է սովորեցնել փոքրիկ վարժությունների միջոցով։ Օրինակ, ճանապարհին որոշակի հեռավորության վրա շարված քարերի արանքով վարելով երեխան կսովորի խուսափել ճանապարհին հանդիպող արգելքներից։ Եթե քարերի միջոցով նեղ անցք թողնվի, երեխան կսովորի ճանապարհի նեղ հատվածով անցնել։
Պետք չէ մոռանալ երեխային բացատրել, որ բարձրություն հաղթահարելիս կամ զառիվայր իջնելիս սեփական ուժերը անհրաժեշտ է հաշվի առնել ։

Հեծանիվների մոտավոր չափսերը կախված երեխայի տարիքից

Մինչ 3 տարեկան երեխաների համար (98սմ-ից պակաս հասակ ունեցող) հարմար է 12″ (12 դյույմ) անիվների տրամագիծlambordzhini__Lambordghini______velosiped_detskij_trehkolesnyj_52ecdfaf6b0e1ունեցող հեծանիվները։ Սրանք հիմնականում բավականին թեթև ու փոքր հեծանիվներ են։ Սրանց են պատկանում եռանիվ այն հեծանիվները, որոնց վրա նախատեսված է բռնակ ծնողի համար և այն հեծանիվները, որոնց ոտնակները ամրացված են դիմացի անիվին։

 

4 տարեկան երեխաների համար ծնողները սովորաբար ընտրում են 4 անիվ ունեցող (որոնցից 2-ը փոքր օգնական անիվներ են և հեշտությամբ հեռացվում են) 12″ տրամագծով անիվներով հեծանիվներ։ Աhetsaniv4րտադրողները, մտածելով երեխաների անվտանգության մասին, այս հեծանիվների ղեկն այնպես են ստեղծել, որպեսզի երեխան հնարավորինս խուսափի հարվածից։ Բացի այդ այս տարիքի համար նախատեսված հեծանիվների շղթան ունի ծածկոց, որը ևս երեխայի անվտանգության համար է։ Բացի այդ փոքր հեծանիվների վրա տեղադրված են բավական հարմար ու փափուկ նստարաններ։ Մանկական հեծանիվների համար հեծանվի իրանը բավականին ցածր է, որպեսզի երեխան հեշտությամբ տեղավորվի հեծանվի վրա։ 4 տարեկանների համար նախատեսված հեծանիվների արգելակները ոտնակները հետ պտտելու միջոցով են աշխատում և հեծանիվը ունի մեկ արագություն։

5-6 տարեկան երեխաների հեծանիվները շատ քիչ են տարբերվում 4 տարեկանների հեծանիվներից։ Տարբերությունը միայն անիվների չափն է, որն այս դեպքում կազմում է 16″։ Այս տարիքի հեծանիվների վրա կա նաև ձեռքով կառավարվող արգելակ։ Ոտնակները հետ պտտելով արգելակելու մեխանիզմը ևս կա այս հեծանիվների վրա։ Օգնական անիվները կան, որոնք հեշտությամբ կարելի է հեռացնել։

7-9 տարեկանների հեծանիվների վրա այլևս չեն տեղադրվում օգնական անիվները։ Այս տարիքի հեծանիվներն իրենց hetsaniv5դիզայնով կարող են լինել ինչպես նախադպրոցական տարիքի երեխաների հեծանիվները, այնպես էլ կրկնօրինակել մեծահասակների հեծանիվների ընդհանուր տեսքը։ Այս հեծանիվների անիվների տրամագիծը 20″ է և հնարավոր է, որ ունենան փոխանցման համակարգ ու ձեռքի արգելակներ։ Որոշ արտադրողներ հեծանիվների վրա տեղադրում են նաև ամորտիզացիոն լիսեռ, որը բավականին փափկեցնում է հեծանվի ընթացքը։ Ընդհանուր առմամբ, մեծահասակի հեծանիվ փոքր չափսերով։

10-13 տարեկանների համար նախատեսված հեծանիվները կարելի է համեմատել hetsaniv 6մեծահասակների հեծանիվների հետ։ Այս հեծանիվները մեծահասակների հեծանիվներից տարբերվում են միայն անիվների տրամագծով, ինչպես նաև հեծանվաիրանի չափերով։ Անիվների տրամագիծն այս դեպքում հասնում է 24″։ Նկատի ունեցեք, որ այս անիվների չափով հեծանիվները համապատասխանում են 135սմ-ից կարճ հասակ ունեցող դեռահասների համար։ Եթե Ձեր երեխան բարձրահասակ է, խորհուրդ ենք տալիս վերցնել 26″ անիվների տրամագծով մեծահասակի հեծանիվ։ Այս տարիքի երեխաների համար նախատեսված հեծանիվների արագությունների փոխանցման համակարգն ունի մինչև 24 աստիճան, ձեռքի արգելակներ (հետևի և դիմացի անիվների համար), ինչպես նաև դիմացի ամորտիզացիոն համակարգ։




Մկնիկ պլաստիլինից

tumbՍովորենք պատրաստել մկնիկ պլաստիլինից.

1. Մարմինն ու գլուխը
ա. Պատրաստեք մեծ սպիտակ գունդ։

1_wm
բ. Սպիտակ գնդից հաստ գլան պատրաստեք, ապա տանձի տեսք հաղորդեք։

4_wm

2. Մռութը
ա. Մուգ վարդագույն պլաստիլինից պատրաստեք 3 փոքր գնդեր (ականջներն ու քիթը), իսկ սև պլաստիլինից՝ երկու շատ փոքր գունդ (աչքերը)։

2_wm
բ. Երկու մուգ վարդագույն գնդերը սեղմեք, տափակեցրեք։ Կստանաք ականջները։ Մյուս մուգ-վարդագույն գնդից փոքրիկ հաստ գլան պատրաստեք (քիթ)։

5_wm
գ. Քիթն ամրացրեք սպիտակ «տանձի» սուր ծայրին։ Մռութը վերջնական տեսքի բերելու համար ամրացրեք մկնիկի աչքերն ու ականջները։

6_wm

3. Պոչն ու թաթերը
ա. Մուգ վարդագույն պլաստիլինից պատրաստեք ոլոռի մեծության 3 գունդ։

3_wm
բ. Մուգ վարդագույն գնդերից մեկով պատրաստեք երկար կոնանման թել, իսկ մնացած 2 գնդերից պատրաստեք համեմատաբար հաստ գլաններ։

7_wm
գ. Կոնաձև թելին ոլորված տեսք տվեք, կստանաք պոչը։

8_wm
դ. Պոչն ամրացրեք սպիտակ «տանձի» հետևի մասին։ Մկնիկի թաթերն ամրացրեք մարմնին, ինչպես ցույց է տրված նկարում։

0_wm




Ի՞նչ անել, երբ երեխան գողանում է

Երբ ծնողներն իմանում են, որ իրենց երեխան առանց թույլատվության վերցրել է ուրիշի իրը, հաճախ չեն կողմնորոշվում, ինչպե՞ս դրսևորել իրենց։
Հոգեբանները զանազանում են նման իրավիճակների մի քանի դեպքեր, երբ երեխան փորձում է ձեռքբերել ուրիշի ունեցվածքը։Ինչո՞ւ են երեխաները գողանում։
Նախևառաջ այն պատճառով, որ նրանք ցանկանում են հավասարվել մյուս երեխաներին։ Փոքրիկը ցանկանում է ունենալ ճիշտ այնպիսի գեղեցիկ ու արտասովոր իր, հագուստ կամ խաղալիք, երն ունի իր ընկերը։ Երբ ծնողները չեն համաձայնվում գնել այն, երեխան կարող է փորձել ձեռք բերել այդ իրերը անարդար ճանապարհով։
Գողությունը կարող է լինել դեպի իրեն ուշադրություն հրավիրելու փորձ։ Երեխան, որը մտածում է, թե իրեն չեն սիրում ու չեն հասկանում, կարող է մտածված կերպով խախտել կանոնները, որպեսզի ծնողները հիշեն իրեն։
Երբեմն այդ եղանակով փոքրիկն իր երազանքներն է իրականացում։ Երբ երեխան ինչ-որ բան շատ է ցանկանում, իսկ ցանկալին շատ մոտ է գտնվում, նա կարող է գայթակղությանը չդիմանալ։
Երեխան կարող է գողանալ, քանի որ իր ընկերները գողանում են։ Այսպիսի գողություններն ամենավտանգավորն են, քանի որ կատարվում են կանխամտածված։
Իսկ ինչպե՞ս արձագանքել երեխայի գողությանը։
Նման դեպքերում լուրջ և խիստ խոսակցությունը պարտադիր է։ Երեխան պետք է գիտենա, որ նման արարքները Դուք բացարձակապես չեք ողջունում։ rebenok_voruet_3Սակայն միաժամանակ նա պետք է իմանա, որ Դուք չեք դադարում նրան սիրել։
Գողացված իրն անպայման պետք է վերադարձվի տիրոջը։ Ընդ որում, դա պետք է արվի հնարավորինս արագ և նրբանկատ։
Եթե երեխան գողությունը կատարել է ընկերների հետ միասին, անհրաժեշտ է օգնել նրան ազատվել հասակակիցների բացասական ազդեցություններից։ Նման դեպքում պետք է անպայման զրուցել երեխայի դաստիարակների ու ուսուցիչների հետ։ Եթե կարիք առաջանա, պետք է դիմել հոգեբանի օգնությանը։ Երբեմն ավելորդ չի լինի դպրոցը փոխելը։
Ի՞նչ չպետք է անել։
Եթե գողությունը կատարվել է, օրինակ, դպրոցում կամ մանկապարտեզում, ապա իրավիճակը պետք չէ քննարկել այլ երեխաների ներկայությամբ։
Պետք չէ մտածել, որ եթե երեխան մեկ անգամ գողացավ, ապա նա անուղղելի հանցագործ է։ Պետք չէ նրան մեղադրել ամեն ինչում։
Երեխայի արարքը մի քննարկեք նրա եղբայրների և քույրերի կամ այլ հարազատների ներկայությամբ։
Երբեք մի՛ հիշեցրեք երեխային իր արարքի մասին։ Ամեն ինչ պարզելուց հետո, անգամ կատակով, մի հիշեք այդ դեպքը։