Մովսես պապը 92 տարեկան էր։ Նա մեղվաբույծ էր, ուներ մեծ այգի՝ լի տարբեր տեսակի ծառերով։ Այդ ծառերը տարիներ շարունակ տնկել ու խնամել էր սիրով, համբերությամբ։
Մի քանի տարի առաջ նա որոշեց այգու ամենաարևոտ անկյունում նոր ծիրանենի տնկել։ Նա հողին խոստացել էր, որ դեռ շատ ծառեր պիտի տնկի,թեկուզ ծերության այդ հանգիստ օրերին։
Ծիրանենին շուտով բարձրացավ, ձգվեց դեպի արևը։ Չնայած դեռ մի քանի տարեկան էր, բայց անսովոր բերքատու դարձավ։ Այգու ամենահամեղ, ամենակարմրաթուշ ծիրանները հենց նրա ճյուղերին էին աճում։
Սակայն տարեց Մովսեսին մի բան հանգիստ չէր տալիս։
Նա հաճախ նստում էր ծիրանենու մոտ՝ ձեռքին մեղրով հացի կտոր, նայում երկնքին ու մտածում.
— Արդյո՞ք ես իսկապես հայրենասեր եմ։ Մի՞թե սիրել հողը նշանակում է միայն ծառ տնկել, թե՞ կա մի ավելի խոր իմաստ։
Նա հիշում էր մի խոսք, որ լսել էր տարիներ առաջ.
«Հայրենասեր լինելու համար պիտի արմատներ տաս քո հայրենի հողին։ Պիտի ոչ միայն ապրես այդ հողում, այլ արմատներով կապվես նրա ցավին, հիշողությանը, պատմությանը»։
Մովսես պապը նայում էր ծառերին, հատկապես այդ ծիրանենուն։ Նրա արմատները խորը սուզվել էին հայրենի հողի մեջ, այնքան ամուր, կարծես կպել էին ոչ միայն հողին, այլև գյուղի ու երկրի պատմությանը։
Մի օր այգի եկավ նրա փոքրիկ թոռնիկը՝ Նոյը։ Նստեցին ծիրանենու տակ, և պապիկը պատմեց այդ ծառի մասին։
— Սա պարզապես ծառ չէ, Նոյ ջան, — ասաց պապը։ — Սա հիշողություն է։ Երբ ես այս ծառը տնկեցի, ուզում էի ցույց տալ, որ անգամ ծերացած մարդը կարող է նոր սկիզբ տալ հողին։ Ինչպես ծիրանենին, որ երիտասարդ է, բայց արմատներն ամուր են, այնպես էլ մարդը պիտի կապվի իր հողին ոչ թե խոսքով, այլ գործով։
Պատմությունը լսելուց հետո փոքրիկ Նոյը խոստացավ ինքն իրեն.
— Երբ մեծանամ, ես էլ ծառ եմ տնկելու։ Բայց մինչ այդ պիտի հիշեմ, թե որտեղից եմ գալիս և միշտ կապվեմ իմ հողին ոչ թե խոսքով, այլ գործով։
Տարիները անցնում էին։ Ծիրանենին ամրանում էր, նրա ստվերում զով էր ամռանը, մեղուները սիրով շրջում էին նրա ծաղիկների շուրջը։ Նոյը մեծանում էր՝ սրտում պահելով պապիկի պատմությունները։
Եվ երբ մի օր Մովսես պապը այլևս չեկավ այգի, ծիրանենին այլ կերպ էր օրորվում։ Քամին մեղմ էր, մեղուները՝ ավելի լուռ։ Բայց ծառը շարունակում էր կանգնել հպարտ ու խաղաղ, ինչպես այն ժամանակ, երբ Մովսես պապն էր իրեն խնամում։
Նոյը բերեց մի փոքրիկ ծիրանենի տնկեց։
Հենց պապիկի ծառի կողքին նա փորեց փոսը, տնկեց ու շշնջաց.
— Սա քեզ համար է, պա’պ։ Որպեսզի քո արմատների կողքին էլ իմը աճեն։
Երկու ծիրանենիներ՝ կողք կողքի, մեկը՝ փորձի ուժով, մյուսը՝ խոստման։
Այդ օրվանից այգին ուներ նոր շունչ։ Եվ ծիրանենիները գիտեին, երբ մարդը ծառ է տնկում սիրով ու հողին ամրանում արմատներով, նա հայրենասեր է ոչ թե բառերով, այլ հողի հետ միաձուլվելով:
Եվ հենց այդպես էր Մովսես պապը սիրել իր հայրենիքը՝ ծառ տնկելով։ Իսկ Նոյը`պապի գործը շարունակելով, որ հայրենի հողում շատ ծառեր արմատներ տան։
Հեղինակ՝ Նելլի Ալեքսանյան
